Köşe yazarları

Tabka-Rakka jeopolitiği


Musul’un IŞİD’den alınması için Irak ordusu, İran Devrim Muhafızları, İran’a ve Şii cemaatlere bağlı Haşdi Şabi, Peşmergeler, Sünni aşiretlere bağlı Ninova Muhafızları, koalisyon uçakları ekimden beri savaşıyor. HSD, Tabka harekatını koalisyon desteğiyle 21 Mart 2017 gece yarısına doğru başlattı ve 10 Mayıs’ta kent ve Fırat Barajı’nı (Tabka Barajı) özgürleştirdi. Tabka; Kürt, Arap, Asuri-Süryani, Ermeni, Türkmen, Çerkes, Enternasyonal Tugaylar ve Birleşik Özgürlük Güçleri’nden oluşan federatif güçler tarafından 50 günde kurtarıldı. IŞİD buradan ele geçirdiği ağır silahlarla Rojava’ya kanlı saldırılar yapmıştı.

Tabka stratejik bir alandı. Eğitimde, su ve elektrik kontrolünde kullanılıyordu. İkmal için hayatiydi. Rakka’nın 40-45 km batısına düşen Tabka Havaalanı’nı, Suriye’nin en büyük su rezervi alanını ve SSCB tarafından yapılmış barajı sırtlayan Tabka alınmadan Rakka’ya giriş zordu. Güç kaynaklarını sınırlandırmak için hayati önemde olan Tabka; petrol, silah ve ekonomik ticaret güzergahıydı.

Tabka’nın kurtarılması; Rakka-Halep-İdlib hattının, Rakka-Hama-Humus bağlantısı ve Der Zor-Rakka-Halep hattının kesilmesi oldu. Hem de Rakka-Akdeniz-Lübnan arasına DAİŞ’in cirit atması önlendi. Ayrıca Bağdat-Der Zor-Akdeniz arasındaki ikmal yolu da kesildi. Yine Tadif yönünden ilerleyen Suriye rejiminin doğuya ilerlemesi önlendi. Su-elektriğin şantaj aracı olarak kullanılması durduruldu, kantonlara IŞİD tehdidi azaltıldı. Tabka jeopolitiği IŞİD’i askeri olarak da moral olarak da sarsacak, itibar kırılması ile eleman akışında ciddi kayıp yaşayacaktır. Bunun için batı kentlerinde sansasyonel saldırı organize etmesi gözardı edilemez.

Trump kararnamesi

Tabka’da son iki güne girilirken de, ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin şimşeklerini çeken bir kararnameye imza attı. ABD, YPG’ye doğrudan silah vermeyip HSD’ye veriyordu. Bu kez YPG’ye de doğrudan zırhlıları vuracak silah verilmesi kararlaştırıldı. (8 Mayıs 2017) Kararnameyi hazırlayan Obama, Trump ekibiyle tartışıp yeni yönetime bırakmıştı. İmza Gen. Bşk. Akar, MİT Müsteşarı Fidan, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Adalet Bakanı Bozdağ, ABD’de Suriye, Rakka Planı, Gülen ile Reza Zarrab dosyası için pazarlıklar yaparken atıldı. Trump, Rusya Dış. Bak. Lavrov’u ağırlamadan 2 gün önce, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ağırlamadan bir hafta önce kararı imzaladı. O esnada havuz medyası, Trump’ın ekiple selamlaşıp tokalaştığı ile övünüyordu. Erdoğan, aylardır randevu beklediği için ve daha sert reaksiyonlarla karşılaşmamak için Trump ile görüşmeyi iptal de edemedi.

Neden imzalandı? Musul harekatında IŞİD zırhlıları direnişi uzatınca Rakka’da da benzer şeyin olması istenmiyordu. ÖSO’luların güçlenip IŞİD’leşmesi endişesi vardı. TSK’nın Gire Spi’ye ve Minbic’e girme hevesinin kaosu derinleştireceği, AB ve ABD kentlerine yönelik cihadist akışını artıracağı endişesiyle imza atıldı. Minbic’e ve Gire Spi’ye girmek için sınıra yığınak yapıp sık sık “Bir gece ansızın gelebiliriz” diyen Erdoğan-Yıldırım iktidarına mesaj verilmiş oldu. Aynı zamanda Qereçok ve Şengal’e hava saldırısı sonrası Rakka’nın kuzeyindeki harekatı durduran HSD-YPG’yi yatıştırmak istedi.

Okumam şu ki görüşme Erdoğan’ın dediği gibi “nokta” veya “milat” olmayacak. Trump “Rakka kurtarıldıktan sonra YPG kentte kalmayacak. Rakka’nın demografik yapısı korunacak. Verilen ağır silahlar sahada kalacak. İncirlik’i aklına getirme. Irak’taki hava harekatı ve Gülen Cemaati için sana yardımcı olurum. Sen de İran’a karşı dediğimi yap” vb. şeyler söylerse şaşırtıcı olmaz.

Türkiye’nin opsiyonları ve Uranüs Harekatı

İzmir-Çiğli, Adana İncirlik, Malatya-Kürecik başta olmak üzere NATO-ABD üsleri ve NATO’dan ayrılma önemli kartlar. Bir seçenek, ABD ile ipleri koparıp tamamen S-400 savunma sistemi pazarlığı yaptığı Rusya’yla ilişkileri derinleştirmek olur. Ancak tamamen Rusya heybesine girerse nefessiz kalabileceğini biliyor. Eğer üs ve NATO konusunda sert karar çıkarsa Trump; İncirlik’e alternatif bulur.

Trump; Kandil, Musul, Şengal gibi alanlara hava veya kara harekatını durdurtabilir. Yine Türkiye, 1992’den beri KDP desteğiyle Duhok-Zaxo-Hewlêr hattında kurduğu, 2016-2017’de ağır zırhlı araç sayısını arttırdığı askeri ve istihbarat üslerini boşaltmak durumunda bırakılır. (Düşünün Bamernê, Şeladizê, Batufa, Kanimasi, Kiribî, Sinekê, Sirî, Kubkê, Kumri, Koxê Spî, Serê Zêr, Geliyê Zaxo ve Amediyê’de askeri üsler üstünden ITC’yi (Irak Türkmen Cephesi), Esil Nuceyfi kontrolündeki Ninova Muhafızları’nı eğit-donata tabi tutup bölgede kullanıyordu.)

Tabka, Rakka ve Der Zor zaferi; Moskova önlerine gelen, Volga Nehri’ne kadar ulaşarak Stalingrad’ı düşürmeye çalışan Nazi 6. Ordusuna karşı “dövüşerek ölmeyi” göze alıp kıt imkanlarla birliklerin, milislerin, öğrencilerin, işçilerin, kadınların omu omuza verip panzerleri püskürtüp Nazizm’i çöküş sürecine sürükleyen Uranüs Harekatı etkisinin benzeri olacaktır. IŞİD’in varlığı Neo-Naziler gibi alt düzeye inecektir.