Haber

‘Dilini yok saymak o halkın varlığını inkar etmektir’


Kürt Dil Bayramı nedeniyle Kürtçe üzerindeki baskılara yönelik, Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı’ya soru önergesi veren HDP Milletvekili Feleknas Uca, Bir topluluğun dilinin yok sayılması ve yasaklanmasının, o toplumun tarihsel ve kültürel varlığının inkar edilmesi anlamına geldiğini söyledi

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Amed Milletvekili Feleknas Uca, Kürt Dil Bayramı nedeniyle, Kürtçe üzerinde artan baskı ve yok sayma politikalarını Meclis’e taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı’nın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Uca, “Türkiye Cumhuriyeti 94 yıldır Kürtçe’ye sistematik olarak baskı uygulayarak ciddi bir asimilasyon gerçekleştirdiği için, Kürtler hala kendi topraklarında kendi dilini konuşamamakta ve bu dilde eğitim görememektedir” dedi.

feleknas_uca‘Kürtçe’nin gelişmesi kalıcı barışı sağlar’

Bir topluluğun dilinin yok sayılması ve yasaklanmasının, o toplumun tarihsel ve kültürel varlığının inkar edilmesi anlamına geldiğini belirten Uca, “Ortadoğu başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde milyonlarca kişi tarafından konuşulan Kürtçe’nin gelişmesi dünyanın kültürel mirasına katkı sağlarken, ülkemizde kalıcı bir barışın tesis edilmesi için hayati öneme sahiptir” diye belirtti.

Uca, önergesinde şu soruları sordu:

* 18 Nisan 1992’de İstanbul’da kurulan, Kürt dilini, kültürünü ve edebiyatını araştıran ilk Kürt kurumlarından İstanbul Kürt Enstitüsü’nün (Enstîtuya Kurdî ya Stenbol) kapatılmasının yasal gerekçesi nedir?

* İlk olarak 2007’de Diyarbakır’da kurulan ve ülkemizde 37 şubesi bulunan Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneği (Komeleya Lêkolîn û Pêşvexistina Zimanê Kurdî) KURDİ-DER’in kapatılmasının yasal gerekçesi nedir?

* Diyarbakır’da yüzlerce çocuğa anadilinde eğitim veren Ferzad Kemanger İlkokulu’nun kapatılmasının yasal gerekçesi nedir? Burada anadilinde eğitim gören çocukların eğitimlerine devam etmeleri için ne gibi alternatifler oluşturdunuz?

* Kürt dili ve edebiyatı üzerine araştırmalar yapan Ehmedê Xanî Akademisi’nin kapatılmasının yasal gerekçesi nedir?

* Ülkemizde Kürtçe yayın yapan tek gazete olan Azadiya Welat gazetesinin kapatılmasının yasal gerekçesi nedir?

* Kürt dil kurumları ve Kürtçe yayın yapan gazete ve dergilerin kapatılmasıyla ne amaçlanmıştır?

* 2013 tarihinde 5’inci sınıflarda verilmeye başlanan “Seçmeli Yaşayan Diller ve Lehçeler” adı altında verilen seçmeli Kürtçe dersi için bugüne kadar kaç öğretmen atanmıştır? Söz konusu dersin bugüne kadar öğrenciler tarafından seçilme rakamı nedir?

* Birleşmiş Milletler üyesi 113 ülkede birden çok resmi dil kullanılıyorken, Türkiye’de milyonlarca kişinin konuştuğu Kürtçe’nin kamusal alanda yasaklanmasının sebebi nedir?

* Kürtçe’nin ülkemizde yasal statüye kavuşması için bakanlığınızca yürütülen herhangi bir çalışma var mıdır?

* Türkiye’den Almanya’ya göç eden yurttaşların, Almanya’ya entegre olmaları için Almanca’yı öğrenme zorunluluğu getiren yasalara karşı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “asimilasyon bir insanlık suçudur” açıklaması göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye’de özellikle son bir yılda uygulanan Kürt dilini yok sayma politikalarını nasıl açıklıyorsunuz?

* Anadili Kürtçe olan onlarca milletvekilinin yasama faaliyetleri yürüttüğü Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda yapılan Kürtçe konuşmaların tutanaklara hala “bilinmeyen dil” notuyla geçmesinin sebebi nedir?

* UNESCO 21 Şubat 2017 Dünya Anadili Günü öncesinde yayımladığı “Tehlike Altındaki Diller Atlası’na göre, Türkiye’de 15 dilin tehlike altında olduğunu belirtmiştir. Söz konusu dillerin korunması için Bakanlığınızca yürütülen bir dil koruma planı var mıdır?”

ANKARA