İzlenim

Rize de Artvin de onurlu bir ‘Hayır’dan yana


Evrim Kepenek

Bir rivayete göre Türkiye’de bölgelerin batısına doğru ilerledikçe o bölgedeki politikleşme, okuma, gelir seviyesi oranları artış gösterirmiş. Bu rivayetin Türkiye’nin farklı bölgelerinde ne kadar gerçekliği olduğu bilinmez ancak, bu rivayetin tam tersi bir durum Doğu Karadeniz’de yaşanıyor. Doğu Karadeniz’de Rize’nin sahil şeridindeki son ilçesi olan Fındıklı’dan sonra (Fındıklı da dahil) doğuya ilerledikçe politikleşme, politik bilinç ve bununla birlikte toplumsal olaylara – eşitsizliklere verilen tepki artış gösteriyor. Elbette iki gün sonra referandum oylaması için sandık başına gidecek olan seçmenin tercihi de bu bölgelerde Doğu Karadeniz’in diğer kentlerinden oldukça farklılık gösteriyor. Örneğin Fındıklı’da tüm muhalif kesimlerin ortak çabası ile kurulan “Hayır” bürosu Fındıklı’da hemen her kesimin uğrak noktası. Büroda, emekli öğretmen Sıdıka Pehlivanoğlu’nun etrafında anayasa maddelerini konuşan kadınlar, bu anayasa maddelerinin köylerde anlatılması için yapacakları çalışmaları planlıyor. Büronun en dikkat çekici masası ise Sıdıka öğretmenin kitaplarının satıldığı bölüm. Bir kadın olarak bölgede yaşayan kadınların sorunlarını kaleme alan kitaplar yazan Sıdıka öğretmen, kitap gelirlerinin de yine toplumsal ihtiyaçlar için kullanılacağını söylüyor.

Fındıklı halkı ‘Hayır’ diyecek

Fındıklı, hidroelektrik santral (HES) şirketlerinin de korkulu rüyası. Fındıklı halkının etkin mücadelesi sonucu derelerin yanına dahi yaklaşamayan HES’çi şirketlerle mücadele eder gibi gerici politikalarla mücadele ettiklerini anlatan HDP Rize Milletvekili adaylarından Turgay Köse, bu referandumda Fındıklı halkının ‘Hayır’dan yana tercih yapacağını düşünenlerden. Fındıklı’da “Evet” çalışması yapanlarla negatif hiçbir sorun yaşamadan süreci bitirmeyi planladıklarını söyleyen Köse, “Çay ve fındık tarımında yaşananlar bölge halkının belini iyice büktü. Halk ekonomik olarak ezildiği gibi sosyal olarak da eziliyor. Fındıklı halkının barışsever olduğunu da görüyorum. Bu nedenle tercihlerini ‘Hayır’dan yana kullanacaklar” diyor.

Halkevciler önde polis arkada

Fındıklı’nın hemen ardından Artvin sahildeki ilk iki ilçeye, Arhavi ve Hopa’ya varıyoruz. Arhavi’de ne “Evet” ne de “Hayır” çalışmaları görünür değil. Kent, adeta derin bir sessizliğe bürünmüş ve 16 Nisan’ı bekliyor. Ancak Hopa’da durum hiç de öyle değil. Politik duyarlılığın önde olduğu kentlerden biri olan Hopa’da hemen her yerde “Hayır” afişlerini görmek mümkün. Hatta biz, “Hayır” afişleri asan Halkevci gençler ile peşlerine takılan polislerin sokak sokak kovalamacasına da şahit olduk. Halkevci gençler, Hopa sokaklarını şenlendirerek astıkları afişleri de yine Hemşin horonu ve türküleri ile de taçlandırmayı ihmal etmedi.

Onurlu bir ‘Hayır’dan yanayız

Daha önceki seçimlerde AKP ve CHP’nin oyları oldukça yüksek bu kentte. Ancak, HDP’nin oyları da azımsanmayacak bir oranda. HDP Artvin’de 1 Kasım seçimlerinde yüzde 2,1, 7 Haziran seçimlerinde ise yüzde 2,7 oranında oy almış. Artvin’de ‘Hayır’ çalışması yürütenlerin başında ESP’liler geliyor. ESP yöneticilerinden Coşkun Vayiç, “Elbette Hayır” dediklerini belirtiyor ancak bu “Hayır”ı da ikiye ayırıyor. Çoşkun’a göre bir “Hayır” sosyal demokratların, ırkçıların “Hayır”ı diğer bir “Hayır” ise Türkiye’de toplumsal barışı isteyen, Kürtlerle artık savaş istemeyenlerin “Hayır”ı. Bu “Hayır”ı “onurlu bir Hayır” olarak tanımlayan Çoşkun, Artvin’in en az yüzde 60 oranında oy ile “Hayır”ı tercih edeceğini düşünüyor.